Liverpool và Manchester United đều là những thế lực nổi bật của bóng đá Anh ngay từ thuở sơ khai. Đội bóng vùng Merseyside giành chức vô địch quốc gia đầu tiên từ năm 1901, còn đại kình địch tương lai của họ làm được điều tương tự chỉ bảy năm sau đó.
Đó là thời đại được thống trị bởi Billy Meredith vĩ đại, người truyền cảm hứng giúp United chinh phục đủ loại danh hiệu. Dù Liverpool cũng sở hữu những đội hình tuyệt vời trong thời kỳ quần đùi rộng thùng thình và khung thành chưa có lưới, họ vẫn phải chờ thêm vài thập kỷ mới chứng kiến sự xuất hiện của một huyền thoại thực sự không thể tranh cãi.
Khi bóng đá trở lại sau sự tàn phá của Thế chiến II, tầm ảnh hưởng của Billy Liddell đối với đội bóng lớn đến mức Liverpool từng có một thời được gọi là “Liddellpool”.
Không lâu sau đó, một tập thể trẻ đầy cuốn hút được đặt biệt danh “Busby Babes” đã thắp sáng Old Trafford hai tuần một lần, cho đến khi thảm kịch kinh hoàng xảy ra trên đường băng tại Munich vào ngày 6 tháng 2 năm 1958, dập tắt tương lai vô cùng hứa hẹn của họ.
Sự cảm phục chân thành và thiện cảm rộng khắp dành cho cách câu lạc bộ tái thiết chính mình — để rồi giành European Cup chỉ một thập kỷ sau — phần nào lý giải vì sao Manchester United từ một đội bóng lớn vươn mình thành một thế lực khổng lồ nổi tiếng toàn cầu.
Với Liverpool, bước ngoặt mang tính quyết định của họ cũng xuất hiện vào khoảng thời gian đó, khi Bill Shankly được bổ nhiệm.
Tiếp theo là nửa thế kỷ thống trị luân phiên: Liverpool trước tiên siết chặt quyền kiểm soát bóng đá Anh trong suốt một thế hệ, rồi nhường vị thế ấy cho United, đội sau đó cũng làm được điều tương tự.
Trong 50 năm ấy, từ mùa giải 1963/64 đến 2012/13, United hoặc Liverpool đã vô địch quốc gia tổng cộng 28 lần.
Rồi bóng đá bước vào kỷ nguyên hiện đại, nơi cả hai định chế khổng lồ này đều trải qua một giai đoạn sa sút kéo dài.
Dù hiện nay thường xuyên được xếp vào nhóm ứng viên sáng giá trên các bảng tỷ lệ cược bóng đá mới nhất, Liverpool dưới thời Jurgen Klopp vẫn phải trải qua 28 lần thử sức mới giành được chức vô địch Premier League đầu tiên. Trong khi đó, United liên tục chật vật kể từ sau thời Sir Alex Ferguson.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là những năm tháng thi đấu dưới kỳ vọng ấy không ảnh hưởng quá nhiều đến tầm vóc của cả hai câu lạc bộ.
Mỗi mùa giải, họ vẫn bán được hàng triệu chiếc áo đấu. Họ vẫn được xem là những lá cờ đầu của bóng đá Anh. Họ vẫn được viết đến và bàn luận nhiều hơn bất kỳ đối thủ đồng cấp nào.
Tất cả dẫn chúng ta đến một kết luận hiển nhiên: trong bóng đá hiện đại, kết quả và số danh hiệu giành được không phải là tất cả.
Thật vậy, để xác định tầm vóc của một câu lạc bộ bóng đá, cần cân nhắc năm yếu tố khác nhau: thành công trên sân cỏ; quy mô và độ phủ của cộng đồng người hâm mộ; lịch sử của câu lạc bộ so với vị thế hiện tại; sức mạnh thương mại; và cuối cùng, cũng là yếu tố trừu tượng nhất, vị thế và uy tín của họ cả trong nước lẫn trên toàn thế giới.
Vì vậy, xác định đâu là câu lạc bộ lớn hơn giữa Manchester United và Liverpool là nhiệm vụ khó khăn hơn vẻ bề ngoài.
Dẫu vậy, hãy bắt đầu với thành tích trên sân cỏ của mỗi đội. United dẫn đầu về số chức vô địch quốc gia với 20 lần, so với 19 của Liverpool, nhưng đội bóng khổng lồ vùng Merseyside lại có số lần đăng quang European Cup / Champions League nhiều gấp đôi.
Nếu cộng thêm hàng loạt danh hiệu FA Cup và League Cup, họ chắc chắn là hai đội bóng thành công nhất lịch sử bóng đá Anh.
Nhưng trên thực tế, liệu một cậu bé hay cô bé đang tìm kiếm câu lạc bộ để cổ vũ có lựa chọn dựa trên những danh hiệu được giành từ các thời đại trước hay không?
Ngay cả những đội hình xuất sắc của United trong thập niên 1990 cũng sẽ mang sắc màu hoài cổ và có vẻ quá thuộc về quá khứ đối với một đứa trẻ mười tuổi, còn hình ảnh Kenny Dalglish tạo nên phép màu trên một sân bóng lầy lội hẳn sẽ giống như chuyện từ thời tiền sử.
Không, đối với một cầu thủ đang cân nhắc ký hợp đồng với một trong hai đội, hay một cổ động viên tiềm năng mới, điều thực sự quan trọng là họ đang là ai ở hiện tại. Xét trên phương diện này, Liverpool vượt xa đại kình địch của mình cả năm ánh sáng.
Được hồi sinh dưới thời Klopp, The Reds sở hữu bản sắc rõ ràng cùng công thức chiến thắng bắt nguồn từ lối bóng đá tấn công đầy hứng khởi. Khi theo dõi họ với tư cách một khán giả trung lập, thật khó để không bị tất cả những điều đó cuốn hút.
Trái ngược hoàn toàn, và như đã đề cập, United đã chật vật trong suốt thập kỷ qua, vô vọng tìm kiếm một bản sắc và chưa bao giờ cách cuộc khủng hoảng tiếp theo quá vài trận thua.
Sau khi đánh giá thành công trên sân cỏ và lịch sử của họ — cả hai đều lẫy lừng và đáng kính — rồi so sánh với hiện tại, ở thời điểm này Liverpool nhỉnh hơn trong cuộc đua xem đâu là câu lạc bộ lớn hơn.
Tuy nhiên, khi chuyển sự chú ý sang sức mạnh thương mại của mỗi đội, cán cân lại trở về thế cân bằng.
Forbes định giá Manchester United là câu lạc bộ có giá trị cao thứ hai thế giới. Mức định giá 4,9 tỷ bảng của họ không dựa trên những gì diễn ra trên sân Old Trafford, mà đến từ công việc quyết liệt và cực kỳ hiệu quả được thực hiện bên ngoài sân cỏ.
Nhờ sớm nhận ra rằng mình vừa là một thương hiệu, vừa là một câu lạc bộ bóng đá, United đã củng cố đáng kể vị thế trên thị trường trong những năm gần đây thông qua hàng loạt quan hệ đối tác kinh doanh, với đủ loại doanh nghiệp từ các công ty mì ăn liền đến những hãng sản xuất ô tô hạng sang.
Để hình dung rõ hơn, trong mùa giải 2023/24, câu lạc bộ được ước tính sẽ thu về 324 triệu USD từ tài trợ, con số không đội bóng nào tại Anh có thể sánh bằng.
Hơn nữa, đây là câu lạc bộ đã nhìn thấy giá trị của việc mở rộng độ nhận diện thương hiệu sang những thị trường khi ấy còn chưa được khai phá từ rất lâu trước các đối thủ. Họ chinh phục người hâm mộ tại Australia, châu Á và Mỹ, qua đó trở thành phiên bản bóng đá của New York Yankees.
Trong năm tài chính gần nhất, họ thu về 113,3 triệu bảng chỉ riêng từ doanh số bán hàng lưu niệm, phần lớn trong số đó được mua ở nước ngoài.
Cũng cần nói rằng Liverpool hoàn toàn không hề kém cỏi trên phương diện này. Nhưng khi đặt cạnh United, họ vẫn trở nên lu mờ.
Theo một cách vòng vo, điều đó đưa chúng ta đến với cộng đồng người hâm mộ của hai đội — đều khổng lồ và có phạm vi rộng khắp — nhưng một lần nữa, United lại chiếm ưu thế.
Một nghiên cứu gần đây kết luận rằng Red Devils có 82 triệu người hâm mộ trực tuyến, so với 45 triệu người theo dõi Liverpool, trong khi trang web chính thức của United khẳng định họ sở hữu một “cộng đồng toàn cầu gồm 1,1 tỷ” người hâm mộ.
Chúng ta có thể tranh luận về mức độ chân thành của một phần trong số những người hâm mộ ấy, nhưng làm vậy chỉ khiến vấn đề bị đơn giản hóa quá mức. Sự thật rõ ràng là xét về độ phủ, không ai có thể sánh với đội bóng áo đỏ thành Manchester.
Và điều này trực tiếp đưa chúng ta đến yếu tố cuối cùng cần xem xét: vị thế của mỗi câu lạc bộ.
Nếu yêu cầu một người xa lạ bất kỳ tại Jakarta hoặc Brisbane kể tên một câu lạc bộ Anh, họ sẽ nói United hay Liverpool?
Nếu hỏi một cổ động viên của đội bóng vừa giành quyền thăng hạng từ Championship rằng họ mong chờ nhất được đến sân nào vào mùa giải tới, câu trả lời sẽ là Old Trafford hay Anfield? Phải thừa nhận rằng sự chênh lệch trong trường hợp thứ hai không đáng kể bằng, nhưng United vẫn thắng.
Nếu câu hỏi là đội nào hiện được ngưỡng mộ hơn nhờ năng lực chơi bóng, câu chuyện sẽ hoàn toàn khác. Nhưng xét trên rất nhiều phương diện, Manchester United vẫn là câu lạc bộ lớn nhất nước Anh.
*Bản quyền các bức ảnh trong bài viết này thuộc về Alamy*